Oceaniczne głębiny - Flora i faunahttp://chelonia.com.pl/Copyright Oceaniczne głębiny - Flora i faunasNews Ocean Atlantycki to drugi co do wielkości ocean na świecie. Swoją nazwę zaczerpnął z mitologii greckiej i tłumaczy się ją jako „Morze Atlasa”. Atlantyk zajmuje około 1/5 powierzchni całej Ziemi. Znajduje się on pomiędzy Europą, Afryką a Ameryką Północną i Południową oraz Antarktydą. Ocean Atlantycki łączy się z Oceanem Spokojnym, Oceanem Arktycznym i cieśniną Drake`a. Powierzchnia Atlantyku wynosi ok. 106 450 000 km², co stanowi 30% wszechoceanu. Jego objętość to 354 700 000 km³ (z morzami) oraz 323 600 000 km³ (bez mórz). Średnia głębokość Oceanu Atlantyckiego równa jest 3600 m, zaś linia brzegowa rozciąga się na 111 855 km. Najniżej położonym punktem jest Rów Puerto Rico (9220 m.). Atlantyk powstał w wyniku największego jak dotychczas pęknięcia skorupy ziemskiej. Było to przyczyną rozpadu superkontynentu Pangei (ok. 180 mln lat temu). W ten sposób narodziła się środkowa część Oceanu Atlantyckiego. Później zaś (ok. 135 mln lat temu) pękły dwa inne wielkie kontynenty: Gondwana i Laurazja. To zjawisko dało początek dzisiejszemu układowi lądów, a także położonemu między nimi Atlantykowi. Ocean Atlantycki nadal się poszerza. Dzieje się tak za sprawą rozsuwania się płyt kontynentalnych: południowoamerykańskiej, północnoamerykańskiej oraz karaibskiej od afrykańskiej i euroazjatyckiej. Z centralnej części Atlantyku (Grzbiet Śródatlantycki) wydostaje się magma, która potem zastyga. W ten sposób powstaje nowa skorupa ziemska typu oceanicznego. Dno Oceanu Atlantyckiego pokrywają liczne wzniesienia Grzbietu Śródatlantyckiego, zajmujące ok. 1/3 powierzchni dna oceanu. Głebia Romanche (7 758 m) rozdziela ten grzbiet na Południowoatlantycki oraz Północnoatlantycki . Na wschód od tych grzbietów znajdują się baseny oceaniczne: Gwinejski, Afrykańsko-Antarktyczny, Angolski, Kanaryski, Islandzki, Hiszpański, Przylądkowy, Zachodnioeuropejski, Zielonego Przylądka i Sierra Leone. Na zachód od nich występują baseny: Argentyński, Brazylijski, Gujański, Północnoamerykański i Labradorski. Ocean Atlantycki – pogoda i temperatury Atlantyk umiejscowiony jest we wszystkich strefach klimatycznych. Jego północne części często nawiedzają sztormy, zaś u wybrzeży Ameryki Środkowej występują silne huragany. Temperatura wody Atlantyku w lecie dochodzi do +26 °C (wybrzeże Afryki) do -1 °C (przy biegunach). Zimą waha się ona od +27 °C (okolice równika) do -1 °C (okolice biegunów). Średnia temperatura wód powierzchniowych Oceanu Atlantyckiego wynosi 16,9 °C, zaś średnie zasolenie tych wód- 3,53 %. Ocean Atlantycki – geografia W obrębie Atlantyku występują prądy morskie ciepłe (Brazylijski, Antylski, Karaibski, Północnoatlantycki, Północnorównikowy, Południoworównikowy, Gujański, Gwinejski, Zachodniogrenlandzki, Norweski, Zatokowy) oraz zimne (Benguelski, Kanaryjski, Labradorski, Falklandzki, Wschodniogrenlandzki, Dryf Wiatrów Zachodnich). Wyspy i archipelagi należące do tego wielkiego zbiornika wodnego to: Wyspy Brytyjskie, Wyspy Kanaryjskie, Wyspy Zielonego Przylądka, Wyspa Bouveta, Wyspa Świętej Heleny, Azory, Bahamy, Nowa Funlandia, Grenlandia, Islandia, Ziemia Baffina, Wielkie i Małe Antyle, Gough, Sandwich Południowy, Georgia Południowa oraz Tristan da Cunha. W skład tego układu oceanicznego wchodzą morza: Azowskie, Adriatyckie, Archipelagowe, Alandzkie, Alborańskie, Celtyckie, Czarne, Bałtyckie, Balearskie, Egejskie, Północne, Marmara, Mirtejskie, Norweskie, Sargassowe, Hebrydzkie, Karaibskie, Kreteńskie, Jońskie, Irlandzkie, Labradorskie, Liguryjskie, Śródziemne, Trackie, Tyrreńskie, Wattowe, Scotia, Szkockie. Zalicza się do niego również zatoki: Biskajską, Gwinejską, Hudsona oraz Św. Wawrzyńca. Największe rzeki, które uchodzą do Oceanu Atlantyckiego to: Amazonka, Nil, Kongo, Niger i Missisipi-Missouri. Ocean Atlantycki – flora i fauna Flora Oceanu Atlantyckiego składa się głównie z brunatnic, tasiemnic i zielenic. Jest ona słabo rozwinięta i niezbyt urozmaicona. Plankton roślinny zawiera bruzdnice, okrzemki, sinice i kokolitofory. Do fauny Atlantyku zalicza się potężne łowiska ryb (m.in. dorsze, sardyny, śledzie, tuńczyki, makrele), ptaki oceaniczne (np. albatrosy), ssaki morskie (wieloryby, uchatki), krążkopławy oraz rurkopławy. Połowy atlantyckich ryb to około 50% wszystkich światowych połowów. Ocean Atalantycki – gospodarka Gospodarka Atlantyku opiera się na bogatych złożach gazu ziemnego, ropy naftowej, rud metali, żwiru oraz kamieni szlachetnych.Fri, 04 Nov 2011 04:55:49 +0000http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/ocean-atlantycki/http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/ocean-atlantycki/ Morze Śródziemne – położenie Morze Śródziemne jest morzem kontynentalnym. Leży między Europą, Azją i Afryką. Jego powierzchnia wynosi około 2,5 mln km², zaś średnia głębokość: 1 438 m (maksymalna do 5121 m). Zasolenie jego wód sięga 33-39,4 %, a średnia temperatura +7 do +30 ºC. Od zachodu łączy Cieśninę Gibraltarską z Oceanem Atlantyckim; następnie Cieśninę Dardanele z Morzem Marmara; dalej Cieśninę Bosfor z Morzem Czarnym. Zaś dzięki Kanałowi Sueskiemu ma dostęp do Morza Czerwonego i Oceanu Indyjskiego. Na obszarze Morza Śródziemnego wyróżnia się odrębne morza: Adriatyckie, - Alborańskie, - Balearskie, - Kreteńskie, - Liguryjskie, - Libijskie, - Lewantyńskie, - Trackie, - Tyrreńskie, - Jońskie, - Egejskie, - Mirtejskie, - Sycylijskie, - Cypryjskie. Morze Śródziemne jest jedynym morzem śródlądowym otoczonym lądami należącymi do trzech kontynentów. Morze Śródziemne – historia Obszar Morza Śródziemnego posiada długą historię, sięgającą czasów starożytnych. Można na tym terenie spotkać wiele pamiątek starych cywilizacji – w postaci pojedynczych zabytków lub całych miast. Już od tysięcy lat kwitnie tu handel, żegluga, rzemiosło i rolnictwo. W dawnych czasach basen Morza Śródziemnego był kolebką nauki i kultury. Powstały tu jedne z najstarszych cywilizacji świata (Grecja, Rzym i Egipt), które dały początek współczesnej kulturze europejskiej. Morze Śródziemne – geografia Państwa położone w obrębie Morza Śródziemnego cechują się specyficznym klimatem oraz roślinnością śródziemnomorską (m.in. oliwkami, figowcami, winoroślami, drzewami cytrusowymi). Kraje basenu Morza Śródziemnego to: Monako, Malta, Włochy, Grecja, Cypr, Francja, Turcja, Gibraltar, Hiszpania, Chorwacja, Słowenia, Bośnia i Harcegowina, Albania, Czarnogóra, Syria, Liban, Libia, Egipt, Izrael, Tunezja, Maroko i Algieria. Większość z tych państw współpracuje ze sobą w ramach Partnerstwa Eurośródziemnomorskiego. Ważniejszymi wyspami leżącymi na obszarze Morza Śródziemnego są: Ibiza, Baleary, Sardynia, Sycylia, Korsyka, Kreta, Malta, Rodos, Cypr, Minorka, Majorka, Formentera, Wyspy Liparyjskie, Gorgona, Pianosa, Elba i Montecristo. Główne rzeki tego terenu to: Nil, Rodan, Pad, Ebro. Największymi portami są tu: Barcelona, Marsylia, Neapol, Genua, Tel Awiw - Jaffa, Tunis, Palermo, Triest, Algier, Stambuł, Saloniki, Bejrut, Pireus, Rijeka, Wenecja. Morze Śródziemne – fauna Fauna Morza Śródziemnego obejmuje około 5000 gatunków zwierząt morskich (m.in. rozgwiazdy, ryby strunowce i ślizgi, gąbki, ukwiały, ślimaki nagoskrzelne, parzydełkowce, stawonogi, pierścienice, mszywioły, skorupiaki takie jak homary, langusty, krewetki, kraby). Na lądzie można spotkać kozice, daniele czy koziorożce, zaś nad brzegami rzek: flamingi, dziki, lisy, kameleony, nietoperze i króliki.Tue, 25 Oct 2011 03:59:20 +0000http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/morze-srodziemne/http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/morze-srodziemne/Rodzina fokowatych dzieli się na 19 gatunków ssaków morskich drapieżnych, żyjących w różnych regionach świata. Najwięcej fok można spotkać w strefie przybrzeżnej. Wybierają chłodne morze na obu półkulach. Budowa fokowatych Cechą charakterystyczną rodziny fokowatych są kończyny tylne, które w żaden sposób nie są przydatne przy przemieszczaniu się na lądzie. Foki mają doskonały wzrok bez względu na otocznie – wodne lub lądowe. Zwierzęta te w wodzie są szybkie i zwinne. Nawet 40 minut są w stanie wytrzymać bez wynurzania się. Nurkują maksymalnie na głębokość 200 metrów. Nowonarodzone osobniki pokryte są białym, gęstym futerkiem, nazywanym lanugo. Gatunki fokowatych Wśród gatunków fokowatych wymienić można słonie morskie, lamparta morskiego i fokę grenlandzką. Ale najbardziej popularna w Polsce jest foka szara. Występują ona w Bałtyku obok dwóch innych gatunków – foki pospolitej i foki obrączkowanej. Foka szara w Bałtyku Przedstawiciele gatunku foki szarej można zaważyć na polskich wybrzeżach. Samice mają do 3 metrów długości i ważną do 310 kilogramów. Pozostałe gatunki fokowatych nie osiągają już takich rozmiarów. Przeważnie foki mają 1,5 metra długości i 155 kilogramów wagi. Aktualnie liczebność populacji foki szarej w rejonie Bałtyku wynosi ponad 22 tysiące osobników. W Polsce ten gatunek jest rzadki i narażony na wyginięcie, dlatego objęty jest specjalnym programem ochronnym. Foka w Polsce Badania, mające na celu zwiększyć liczebności foki szarej prowadzone są przez Stację Morską Uniwersytetu Gdańskiego. Na Helu działa specjalne fokarium, które zajmuje się bezpośrednią ochroną zwierząt. Foka szara znalazła się w „Polskiej czerwonej księdze zwierząt”, będąc gatunkiem bardzo narażonym na wyginięcie. Dlatego też foka szara objęta jest programem restytucyjnym, który ma przyczynić się do przywrócenia istnienia zagrożonego gatunku lub populacji. Osobniki z ogrodów zoologicznych sukcesywnie wypuszczane są na wolności, by w swym naturalnym środowisko mogły się rozmnażać i zwiększać ilość osobników na Bałtyku. Aktualnie na terenie polskich ogrodów zoologicznych (m.in. w Warszawie, Płocku, Gdańsku oraz w helskiej stacji morskiej) żyje jedynie 30 tych zwierząt. Na wolność wypuszczono od 2002 rok już 29 fok.Wed, 28 Sep 2011 03:47:32 +0000http://chelonia.com.pl/zwierzta-morskie/foki/http://chelonia.com.pl/zwierzta-morskie/foki/ Morze Martwe – położenie Morze Martwe to najbardziej znane na świecie słone jezioro. Znajduje się ono w Rowie Jordanu, na granicy Izraela, Autonomii Palestyńskiej oraz Jordanii. Położone pomiędzy wysokimi klifami i górami, stanowi cenny zabytek przyrodniczy. Co roku nad Morze Martwe przyjeżdżają miliony turystów, chcący na własnej skórze odczuć tamtejszy klimat. Morze martwe – historia O Morzu Martwym pisano już Biblii, określając to miejsce jako dawną lokalizację Sodomy i Gomory. Nazywane było również Cuchnącym Morzem oraz Jeziorem Asfaltowym. Wszystkie nazwy związane są z nietypowymi właściwościami tego zbiornika. Bardzo wysokie stężenie soli umożliwia bowiem samoistne unoszenie się ciała człowieka na powierzchni. Poziom wody cały czas obniża się i obecnie wynosi około 418 m p.p.m. Łączna powierzchnia tego zbiornika przekracza tysiąc km², a głębokość sięga 399 metrów. Natomiast długość jeziora wynosi 76 km, a szerokość od 4,5 do 16 km. Morze martwe – woda Morze Martwe uznawane jest za najbardziej zasolony akwen wodny na całym świecie. Wynika to z braku odpływu wody, a w konsekwencji prowadzi do wytrącania się pokładów soli. Takie środowisko uniemożliwia rozwój jakiekolwiek życia organicznego. Morze Martwe to jednak cenne źródło soli kuchennej i potasowej. Zasoby tej wody szacuje się na 43 mld ton. Poza tym unikatowe właściwości jeziora wykorzystywane są w lecznictwie i kosmetologii. Woda dobroczynnie wpływ na zmiany skórne, a panujący tam mikroklimat oczyszcza organizm. Morze martwe – flora i fauna W Morzu Martwym nie żadnych ryb oraz roślinności. W akwenie rozwijać się mogą jedynie niektóre gatunki bakterii. Tereny wokół jeziora to najczęściej półpustynnie, na których żyje wiele dzikich zwierząt, m.in. wilki, koty arabskie i koziorożce nubijskie. Ponadto Morze Martwe znajduje się na szlaku kilku odmian ptaków, np. bocianów czarnych i białych oraz sępów. Morze martwe – ciekawostka Do innych nietypowych zjawisk, jakie występują na Morzu Martwym, można zaliczyć pojawianie się na powierzchni wody grud asfaltu. Najprawdopodobniej bitumie wydostaje się ze szczelin ziemi i wypływa na powierzchnię. Największa bryła asfaltu, wydobyta na początku XX wieku, ważyła ponad 2,5 tysiąca kilogramów.Wed, 21 Sep 2011 01:33:51 +0000http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/morze-martwe/http://chelonia.com.pl/morza-i-oceany-/morze-martwe/ Płetwal błękitny – historia Płetwale błękitne są największymi stworzeniami jakie kiedykolwiek żyły na Ziemi. Do początku XX wieku płetwale mogły żyć spokojnie, nie obawiając się człowieka. Wraz z nadejściem dwudziestego stulecia sytuacja tego gatunku uległa jednak dramatycznej zmianie. Masowe polowania na wieloryby niemal całkowicie wyniszczyły niektóre populacje płetwali błękitnych – gatunek znalazł się na krawędzi wyginięcia. Płetwal błękitny – ekologia Żeby ocalić płetwale błękitne, naukowcy starają poznać zwyczaje tych ogromnych, tajemniczych zwierząt. Odnaleźć miejsca, w których żerują i wydają na świat potomstwo oraz rozpoznać trudności, jakie napotykają. Płetwal błękitny – klasyfikacja i nazewnictwo Płetwal błękitny (Balaenoptera musculus) jest gatunkiem waleni z rodziny fałdowców. Pierwszy człon łacińskiej nazwy, Balaenoptera, pochodzi od łacińskiego słowa balaena (wieloryb) oraz greckiego pteron (płetwa). Drugi człon, musculus, interpretowany może być natomiast dwojako: jako przymiotnik „muskularny” lub... zdrobnienie „myszka”. Być może Karol Linneusz wybrał to określenie gatunkowe, by zażartować sobie z tego największego na Ziemi stworzenia. Płetwal błękitny – budowa Płetwale błękitne są ssakami i oddychają powietrzem. Mają dwa otwory nosowe. Co jakiś czas wynurzają się, zaledwie na kilka sekund, aby zaczerpnąć powietrza. Towarzyszy temu zawsze nawet około dziesięciometrowa fontanna. Płetwale błękitne osiągają długość około 30 metrów i ważą do 200 ton. Ich serce może ważyć około pół tony i mieć wielkość małego samochodu. Średnica ich tętnic jest natomiast na tyle duża, że bez problemu zmieściłby się w nich dorosły człowiek. Płetwale błękitne odżywiają się głównie krylem, planktonem, drobnymi krabami i, w przeciwieństwie do innych wielorybów, żerują i latem, i zimą. Dorosły osobnik tego gatunku może zjeść w ciągu doby nawet trzy i pół tony krylu! Płetwale błękitne nie mają zębów. Gdy otwierają pysk, fałdy skóry odsłaniają przełyk, pozwalając im połykać kryl i drobne kraby. Mimo swojej niewyobrażalnej wielkości, płetwale błękitne szybko pływają. Osiągają średnią prędkość około 5 węzłów (prawie 10 kilometrów na godzinę). Dziennie mogą przebyć około 160 kilometrów w dowolnym kierunku. Płetwale błękitne nie są tak po prostu błękitne. W zależności od światła wydają się niebieskawoszare, srebrzystoszare, a nawet jasnobrązowe. Poza tym rodzą się one z określonym układem znaków (cętek) na grzbiecie. Ten, niepowtarzalny dla każdego osobnika, wzór do końca życia nie ulega zmianie. Dzięki tym znakom naukowcy rozpoznają poszczególne osobniki i mogą w przybliżeniu określić wielkość populacji oraz poznać trasy ich wędrówek. Płetwale błękitne żyją średnio 80 lat. Płetwal błękitny – sezonowe migracje Największym ocalałym skupiskiem płetwali błękitnych jest, licząca około 2000 osobników, populacja żyjąca na północno-wschodnim Pacyfiku. Co roku osobniki tej populacji migrują z północy na południe i z powrotem. Płetwale z północno-wschodniego Pacyfiku udają się więc zimą w długą wędrówkę aż do Kopuły Kostarykańskiej, gdzie łączą się w pary i wydają na świat młode. Kopuła Kostarykańska to rodzaj anomalii termicznej, polegającej na, wywoływanym przez specyficzne wiatry i prądy, wypływie zimnej wody stosunkowo blisko pod powierzchnię oceanu. Zjawisko to sprawia, że woda, pochodząca wprost z zimnych, oceanicznych głębin, znajduje się zaledwie 10 metrów od powierzchni. Woda ta obfituje w składniki odżywcze, między innymi fosforany, azotany czy krzemiany, które są doskonałym „nawozem” dla małych roślin, fitoplanktonu i zooplanktonu. Stanowi to z kolei doskonałe środowisko dla płetwali, żywiących się głównie planktonem i krylem. Płetwal błękitny – zwyczaje godowe i rozmnażanie się Zachowania godowe płetwali błękitnych nie różnią się od zachowań innych waleni. Osobniki przewracają się wówczas na bok, wysuwając nad powierzchnię wody połowę ogona, wpływają pod siebie nawzajem. Ciąża trwa około 11 miesięcy. Samica rodzi jedno młode raz na 2-3 lata. Ciężarne samice przypływają na Kopułę Kostarykańską w końcu ostatniego trymestru. Młode przychodzą na świat w styczniu. Na krótko przed porodem płód jest tak duży, że ledwo mieści się w macicy. Jest w niej tak mało miejsca, że skóra płetwala zagina się w fałdy, które znikają po jakimś czasie przebywania w słonej wodzie. Do porodu dochodzi tuż pod powierzchnią wody. Najpierw pojawia się ogon. Krew wielorybów bardzo szybko krzepnie, co chroni je przed niebezpieczeństwem ataku drapieżników. Płetwale błękitne mają tuż po urodzeniu około 8 metrów długości i doskonale pływają. Matka karmi je przez 7 miesięcy swoim, zawierającym aż 40% tłuszczu, mlekiem. W tym czasie maluchy przybierają na wadze 100 kilogramów dziennie. Pełną dojrzałość osiągają w wieku 10 lat. Płetwal błękitny - dźwięki Płetwale błękitne są nie tylko największymi, ale i najgłośniejszymi mieszkańcami Ziemi. Niskie dźwięki wydawane przez płetwale błękitne rozbrzmiewają w wodzie około 30 sekund i przemierzają setki kilometrów, ale usłyszeć je można tylko przy użyciu specjalistycznego urządzenia – hydrofonu. Odgłosy te są rzadkie i towarzyszą najprawdopodobniej okresowi godowemu, łączeniu się w pary. Płetwale błękitne wydają także ultradźwięki, które służą im do echolokacji.Tue, 20 Sep 2011 23:56:59 +0000http://chelonia.com.pl/zwierzta-morskie/petwal-bkitny/http://chelonia.com.pl/zwierzta-morskie/petwal-bkitny/